Merkez Bankası bulundukları ülkenin veya Avrupa Birliği’nde olduğu gibi bir ülkeler topluluğunun para politikasını belirleyen bir kurumdur. Para biriminin değerini korumak, enflasyon hedeflemesine gitmek gibi görevleri de olabilir. Merkez bankasının asli görevi fiyat istikrarıdır. Merkez bankaları para politikası araçlarıyla fiyat istikrarını sağlamaya çalışır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 11 Haziran 1930′da kurulmuş olup ülkede paranın değerini koruma politikası güder.

Merkez bankası, likiditeyi, para ve kredileri yönetir. İlk merkez bankası İsveç’te 1668′de kurulmuştur, son kurulan banka Filistin Para Otoritesi’dir (2005). Dünya merkez bankaları sayısı 177′dir. Merkez bankaları siyasi ve hukuki olarak bağımsızdır, yani hükümet müdahalesine kapalıdır.

Ayrıca bakınız: TCMB

Halaskargazi Caddesi, Şişli’ye bağlı Şişli-Harbiye arasındakl caddedir. Yaklaşık 4 km uzunluğunda olup iş merkezleri, bankalar, çarşılar, müzeler ve lokantalar içerir.

İsmi sonradan Halaskargazi olmuştur. İstanbul’un işgal altında olduğu yıllarda Mustafa Kemal Atatürk bu caddede bir ev tutmuş, annesi ve kız kardeşiyle birlikte buraya yerleşmiştir. Bu tarihlerde Atatürk’ün buradaki evi çok hareketli günler yaşamıştır. Daha sonra caddenin ismi ‘Kurtarıcı’ anlamına gelen ‘Halaskar’ ve ‘gazi’ kelimelerinin birleştirilmesiyle Atatürk’e atfen Halaskargazi olarak değiştirilmiştir.

(1888 - 1972)

Türk maliyeci.

1888 yılında İstanbul’da doğdu. Babası, Makinist Halil Efendi, annesi Hayriye Hanım’dır. Makinist Halil Efendi, iş bulmak için Şebinkarahisar’dan İstanbul’a göç etmiş balıkçı teknelerinde çalışmakta olan bir makinist idi.

Mercan İdadisi’ni tamamlayan Namık Zeki, bir hastalık nedeniyle annesini ve kız kardeşini; 14 yaşında iken de babasını kaybetti ve erkek kardeşiyle yalnız kaldı. Küçük yaşta çalışmaya başladı. Hem çalışıp hem okuyarak kardeşine baktı. Ağustos 1911’de Mekteb-i Mülkiye’den mezun oldu. İstanbul Hukuk Fakültesi’ni de bitirdi. Ekim 1911’de Maliye Nezareti’nde Müfettiş Yardımcısı olarak devlet memurluğuna başladı. Nisan 1912’de Paris’e gönderildi ve Fransa Maliye Bakanlığı’nda müfettişlik stajı yaptı. Mayıs 1913’de yurda döndü, 1. sınıf maliye müfettişliğine kadar yükseldi. Ocak 1921’de maliye müfettişliğinden ve devlet memurluğundan ayrıldı.

Namık Zeki Aral, Kasım 1922’ye kadar İstanbul’da serbest çalıştı. Aralık 1922’de Belva Karsaydan Maden Şirketi’ne muhasebe müdürü oldu. Bu arada, 1920-1923 tarihleri arasında Mekteb–i Mülkiye’de (Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde) İtibar (Amme Kredisi) ve Para–Banka dersi öğretim üyeliğinde de bulundu.

Temmuz 1924’te İtibar–ı Millî Bankası şube müdürlüğüne atandı. Eylül 1927’de Osmanlı Bankası Umum Müdürlüğü (Genel Müdürlüğü) evrakı nakdiye mübadele (döviz) servisi şef yardımcılığına getirildi. Ekim 1929’da Ziraat Bankası İstanbul murakıplığına, Nisan 1931’de Merkez Bankası Genel Müdür Yardımcılığı’na atandı. Daha sonra Merkez Bankası müşaviri oldu. Temmuz 1951’de emekliye ayrıldı.

Namık Zeki Aral, 31 yaşında Zahide Hanım’la evlendi. Bu evliliğinden 3 kızı, 1 erkek çocuğu dünyaya geldi. Büyük kızı Hilkat ile oğlu Kudret, halen ABD’de yaşıyor. Diğer kızları Asude evlenmedi. Rahşan Hanım ise halen Bülent Ecevit’le evli. Namık Zeki Aral, 9 Kasım 1972 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu 85 yaşında vefat etti. Yenimahalle Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Faizsiz bankacılığın geçmişi M.Ö. 2123 - M.Ö. 2081 yılları arasında Babil’de hüküm süren Hammurabi’ye kadar uzanmaktadır. Faizsiz bankacılığın temelini oluşturan “mudaraba” ve “muşaraka” akitleri, Orta Çağ Avrupasına da geçmiş ve “Commenda” ve “Societa” adı altında kullanılmaya başlanmıştır. Avrupalılar bu akitleri hiç değiştirmeden uygulamışlardır. Ayrıca İngiliz Bankacılığında önemini halen koruyan ve kısmen kar dağıtımı esasına göre çalışan tröstlerin (Investment Trust) faizsiz banka ile benzerlik ve yakınlığına da işaret edilmektedir.

Türkiye’de faizsiz bankacılık gelişme aşamasındadır. Genelde kuruluşların makina ve teçhizat gereksinimlerini finansa yönelik faaliyet gösterdikleri görülür. Mevduat toplamada ise dindar vatandaşların faizi günah saymalarından dolayı kar payı dağıtımı esasına göre mevduatları toplanmakta ve işlem görmektedir.

Yatırım, hedging, spekülasyon amacıyla yapılan hareketlerin gerçekleştiği döviz piyasaları 24 saat açıktır. Açılış Sidney ve Tokyo’da olur, Hong Kong ve Singapur, Bahreyn ile sürer Avrupa piyasalarına geçer. Frankfurt, Zürih, Londra’dan New York, Chicago piyasalarına ve Los Angeles ve San Fransisco’ya devam eder. İşlem hacmi, dünya ticaret hacminin 50 katından fazladır. İşlemlerde ağırlık Amerikan doları ve Alman markı, Amerikan doları ve yen üzerindedir. Günlük işlem hacmi, milyar dolar temelinde en fazla İngiltere, ABD, Japonya, Singapur’dadır.

İşlemlerin çekirdeğinde aracı ticari bankalardır. Merkez bankaları kur ve faiz istikrarı sağlar. Bankalar doğrudan, Interbank ile, aracılar ve brokerlar ile, merkez bankaları ile, Hazine ile çalışırlar. Bankaların döviz piyasasındaki riskleri politik, transfer riskleri olarak sistematik olabilir. Riskler finansal da olabilir ve kur ve faiz riskleri şu pozisyonları içermektedir: spot, forward, swap, opsiyon. Ayrıca çalışanların riskleri de işlemleri etkiler: performans, zayıflık, hırs, eğitimsizlik, stres, yanlış anlamalar, dil sorunu, yazım hataları, takım uyumsuzluğu, headhunters, iletişim sistemleri.

Döviz piyasaları bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla değişimi işlemleridir. Yabancı para ve mevduat hesaplarının değişimi olarak aktifler spot ve forward biçimlerinde para fonlarında dönüşür. Kullanılan ortam elektroniktir. Kur, bir para biriminin diğer para birimi karşısındaki fiyatıdır. Kotasyonları çift taraflıdır: alış-satış. Alış ve satış arasındaki farka spread denir. Bir para, baz döviz alınır ki, bu ABD dolarıdır. Kurlar, direkt veya dolaylı olarak gösterilir. Yurtiçi piyasalarda, yerli para içermeyen gösterimler çapraz kur, uluslararası piyasalarda ABD dolarını içermeyen kurlar çapraz kur olarak tanımlanır.

Türkiye’de para piyasaları

Türkiye’de modern para ve döviz piyasaları 24 Ocak 1980 Kararları ile harekete geçmiştir. Bu tarihten önce ithal ikameci, korumacı sistem vardı. Devletçe belirlenen sabit kur sistemi, karaborsa ve yastıkaltı sektörlerine yol açıyordu. 24 Ocak Kararlarıyla ABD doları 47.70′ten 70.00 liraya yükseltilerek devalüasyon yapıldı. Esnek ve günlük kur sistemine geçildi, fiyatlar serbestçe piyasada belirmeye başladı. TPKKK 29 aralık 1983′te kaldırıldı, kredi ve mevduat faizleri serbest bırakıldı. 30 temmuz 1981′de SPK kabul edildi. Döviz girişi her tür yoldan serbestleştirildi. 1989′da altın piyasası kuruldu.

Türkiye’de döviz işlemleri Serbest piyasada, TCMB denetimindeki döviz ve efektif piyasasında, bankalararası piyasasında olmak üzere üç piyasada gerçekleştirilmektedir. Serbest piyasada işlemler efektiftir. Merkez bankası piyasasında ise, Merkez Bankası, bankalararası döviz hareketlerini yönetiyor, kaynakları etkin olarak kullandırıyor, Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerini ayarlıyor. Döviz işlemleri en yoğun olarak bankalararası piyasada gerçekleşmektedir.

Ali Sürmeli (d. 1959, Varto), Tiyatro ve sinema oyuncusu.

M.S.Ü. Konservatuvarı Tiyatro bölümünden mezun (1985) olan sanatçı, Sokak Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu ve Devlet Tiyatrosu’nda görev yaptı. Sinema filmleri ve dizilerde oynadı. Deli Yürek dizisiyle televizyonda tanındı.

Feridun Karakaya (1928, Istanbul-2004, Istanbul). Tanınmış bir komedi oyuncusudur.

1955 ve 2002 yılları arasında pek çok film ve tiyatro eserinde rol oynamıştır. 1960 ve 1970 li yıllarda pek çok filmde canlandırdığı “Cilalı İbo” karakteri ile hafızalara kazınmımştır. 76 yaşında kalp krizinden ölmüştür. Molière ‘in oyunlarında oynadığı rollerle Türkiye’de Fransız kültürünün tanınmasına sağladığı katkılar dolayısıyla Fransa tarafından Légion d’honneur nişanı ile ödüllendirilmiştir.

Halaskargazi Caddesi, Şişli’ye bağlı Şişli-Harbiye arasındakl caddedir. Yaklaşık 4 km uzunluğunda olup iş merkezleri, bankalar, çarşılar, müzeler ve lokantalar içerir.

İsmi sonradan Halaskargazi olmuştur. İstanbul’un işgal altında olduğu yıllarda Mustafa Kemal Atatürk bu caddede bir ev tutmuş, annesi ve kız kardeşiyle birlikte buraya yerleşmiştir. Bu tarihlerde Atatürk’ün buradaki evi çok hareketli günler yaşamıştır. Daha sonra caddenin ismi ‘Kurtarıcı’ anlamına gelen ‘Halaskar’ ve ‘gazi’ kelimelerinin birleştirilmesiyle Atatürk’e atfen Halaskargazi olarak değiştirilmiştir.

Kısa vadeli fon arz ve talebinin karşılaştığı piyasaya “para piyasası” denir. Para piyasasının tipik özelliği kısa vadeli fonlardan oluşması ve vadenin genellikle bir yılı aşmamasıdır.

Para piyasasından sağlanan fonlar kredi olarak işletmelerin dönen varlıklarının finansmanında kullanılır. Para piyasasının araçlarını
ticari senetler; kaynaklarını ise çeşitli mevduat oluşturmaktadır.

Para piyasasının kendi içinde örgütlenmiş ve örgütlenmemiş para piyasası olarak da bir ayrımı yapılabilir. Örgütlenmiş para piyasası bir bankalar sistemidir. Çünkü işletmelerin nakit ihtiyacı çoğunlukla ticari bankalar tarafından karşılanmaktadır. Örgütlenmemiş para piyasası ise banka sisteminin dışında kalan piyasadır. Bankalar dışındaki kişi ve kuruluşlar da bazen işletmelere kısa vadeli fon sağlarlar.

Ali Adnan Karaküçük (d. 1927, Doğubayazıt, Ağrı, Türkiye), Türk siyasetçi.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Hakimlik, Serbest Avukatlık, Merkez Bankası İdare Meclisi Üyeliği, 1.(XII) Dönem Kahramanaraş Milletvekilliği, Cumhuriyet Senatosu Kahramanmaraş Üyeliği (2 Haziran 1968 - 12 Eylül 1980) ile Gençlik ve Spor Bakanlığı yaytı. Evli ve 2 Çocuk babasıdır.